Işık Etkileri

ÖN IŞIK ARKA IŞIK

 

Işığın açısı çok dikse Görüntüye dönük bir etki vardır ve biçimlendirme çok serttir. Gözler ve burun koyulaşır, burnun gölgesi uzun ve dikeydir. Şapka kenarları ve gözlükler geniş gölgeler oluştururlar. Gözlerde derinliği vurgular.

 

Yüz gölgedeyken burun aydınlanır. Bu etki en çok başın yukarı kaldırıldığı durumlarda belirginleşir. Alın ve omuzlar patlayabilir.

 

Işığın açısı çok azsa Bu durumda arka planda gölgeler oluşur. Düz bir resim oluşur ve konunun biçimi boyutlarıyla anlaşılmaz.

 

Işık, kamera objektifinde parlamaya neden olur. Lamba çerçevenin içine girebilir.

 

Alttan Aydınlatma Alttan aydınlatma gizemli bir atmosfer yaratır. Ürkütücü etkiler uyandırır. Baş, boyun seviyesinin altındaki hareketlerin gölgeleri yüzde görülür. Yüzdeki çizgileri yumuşatır.

 

 

Çok etkili değildir. Kadın oyuncuların saçlarını geriden aydınlatmada kullanılır. Kamera aksından çok uzakta olan ışık Işığın yüze geldiği yönün ters tarafında yanağın üzerinde uzun bir burun gölgesi oluşur. Kulağın biri diğerinden daha parlak görünür. Yüz simetrisinde dengesizlik oluşur. Arka ışığın bulunduğu taraftaki göz siyah görünür. Kulak ve saç gölgeleri yanağa düşer. Burnun bir tarafı parlak görünür.

 

 

ÇOK PARLAK ÇOK KISIK

 

Ön ışık Cilt tonları abartılıdır. Yüzün biçimlendirilmesi ve özellikleri kaybolmuştur. Işık yoğunluğunun en fazla olduğu tonlar aşırı pozlanmış olma eğilimindedir. Çoğu kez aşırıya kaçan arka ışık hâkimiyeti söz konusudur. Görece koyu tonlar az pozlanır. Cansız görsel efektlere yol açabilir.

 

Arka ışık Kafanın ve omuzların üstünde fazla pozlanmaya neden olabilecek ışık yoğunluğu vardır. Çok fazla halelenme olur. Eğer arka ışık baskınsa, önden aydınlatma yetersiz kalır. Görüntüde üçüncü boyut etkisi neredeyse kaybolur. Konu ile arka plan ayrımı belli olmaz. Resmin hareketi ortaya çıkmaz. Dolgu ışık Anahtar ışığın nesnede yarattığı biçimlendirme çok parlak olan dolgu ışıkla azalır. Düz bir resim oluşur. Konunun üzerinde sert gölgeler oluşur ve konunun konturları belirginleşir. Kontrastlık artar.

 

 

Alan Aydınlatmak

 

Alan aydınlatması denince ilk akla gelen şey ışığın bolca kullanılmasıdır. Işığın yayılma sahasının çok geniş olduğunu düşünürsek bu çok yanlış bir düşünce değildir. Ancak alanları ışığa boğmamak daha iyi bir yoldur. Alan aydınlatması için genellikle yüksek yumuşak ışık ile aydınlatma yeterli olmaktadır. Gerekli durumlarda ek olarak spotlar kullanılabilir.

 

Alanlar aydınlanırken hareketi yakalamak için uygun yerlere yerleştirilmiş spot ışıklara ihtiyaç vardır. İlginç görüntü kalitesi yakalayabilmek için hareket alanının yerini belirlemeliyiz ve “temel aydınlatmayı” harekete uyacak şekilde her alana yeniden uyarlamalıyız.

 

 

Işık Yapım Teknikleri

 

Işık yapımı sırasında, senaryodaki unsurları ve mekânların durumunu göz önünde bulundurarak, yönetmen ile görüntü yönetmeninin seyirci üzerinde yaratmak istediği psikolojik etkileri yaratmak amacıyla bazı teknikler kullanırız.

 

 

Deneme Yanılma Yöntemi

 

Işık yapımında en çok kullanılan yöntemlerden biri “deneme–yanılma” yöntemidir. Deneme- yanılma, bir kaç şekilde uygulanır. Işık yapımı sırasında konu ve mekâna göre ışık yapımına başlandığında bir projektör yerleştirilir ve yakılarak ışık etkisi incelenir. Işığın rengi ve gücü uygun olmadığında, ışık açısı değiştirilir. Yani önceden planlanan veya o anda karar verilen açı, ışık şiddeti, rengi; göz veya monitörden izlenen görüntü yardımıyla istenilen ölçütlere getirilir. Yöntem basitçe bu şekilde uygulanır.

 

Hatta bazen projektörü ayarlarken tesadüfen ışığın düştüğü bazı hâller beğenilerek uygulanabilir.

 

 

Drama Tekniği

 

Drama tekniği bütün filmlerde uygulanan temel ışık tekniğidir. Doğal olarak ortamda bulunması gereken ışık, filmin teknik özelliklerine göre takviye edilerek uygulanır. Kapalı mekânlardaki gündüz çalışmalarında, mekân içindeki pencere ve kapılar kullanılır.

 

Buradan içeri giren ışığın yansıdığı düşünülerek diğer açılar yumuşak ışık ile takviye edilir. Gece geçen kapalı mekân çalışmalarında ise mekânda doğal olarak bulunan ışık kaynağından yararlanılarak, çekimi yapılacak bölüme projektörlerle ışık yapılır.

 

 

Aydınlatma Tekniği

 

Bu teknik drama tekniğinin gerekmediği durumlarda kullanılır. Dramatik özelliği olmayan, yönetmenin ışığı özellikle kullanarak seyirciye bir psikolojik etki vermeyeceği, oyuncuların mimik ve hareketleri ile seyirciye bir duyguyu anlatacağı eğlence, komedi, kısa gag’lar, durum komedisi veya pandomim gibi çalışmalarda aydınlatma tekniği kullanılır.

 

Aydınlatma, çok fazla hareket eden, her tarafa dönen ve hareketlerin bir kaç açıdan kaydedileceği durumlarda, çok sert gölgelerin istenmediği oturumlar, röportajlar gibi çalışmalarda yapılan ışıklandırmadır. Bir senaryoya bağlı kalarak ve bir teknik kullanarak ışık yapmanın zaman ve maddi kaybı, aydınlatma tekniğinde en aza indirilir.

 

Pembe diziler gibi kısa sürede çekimlerinin bitmesi gerektiği çalışmalarda bu aydınlatma tekniği kullanılmaktadır.

 

Aydınlatma tekniğinin stüdyoda kullanılan en basit çeşidi “havuz tekniği”dir. Konu veya konuların etrafında, uygun açıyla ve belirli aralıklarda bir daire oluşturacak şekilde konulan yumuşak ışık veren projektörler ile yapılan ışık tekniğidir. Bu sayede bir kişinin geri ışığı, diğerinin yüzüne veya dolgu ışığı olarak ortamdaki diğer konulara verilerek hem yüksek ışık şiddeti, hem de her ışık kaynağının gölgesi diğer ışık kaynağından gelen gölgeyi yumuşatacağından gölgesiz bir aydınlatma sağlanır.

 

Bilim Kurgu Tekniği

 

Bilim kurgu filmlerinde sıkça rastlanılan ışık yapım tekniğidir. Çekim sırasında ışık kaynaklarının yeri, ışığın nereden geldiği, neden sert veya yumuşak olduğu belli değildir. Parlayan ve geometrik desenler şeklinde verilen fon ışıkları, ışık efekt cihazları, neon lambalar, lazer ışığı ve araba farları kullanılabilir. Sis makinesi ile ışık ve hüzmeleri ortaya çıkarılarak değişik efektler yapılır. Renkli ışıklar insan yüzünü aydınlatmada kullanılabilir.

 

Belli bir renk temel alınarak o renk etrafında ve tonlarında ışıkları kullanıp, seyirci üzerinde psikolojik etkiler yaratılır. Özellikle bu teknik sayesinde zor makyajlar ve efektler gölgeler yardımıyla saklanabilir. Gerçekliği zor olan dekorlar özel ışık efektleri ve renkler yardımıyla göz yanılgılarına sebep olur; gölgede bırakılarak seyirciden saklanır.

 

Bu bilgileri birkaç örnek ile pekiştirmek gerekirse; Alien filmi bilim kurgu tekniğine iyi bir örnektir. Bir gezegenden haber alınamaz ve araştırma ekibi kurulur. Gezegende hiç bir şey çalışmamaktadır (Ama çekim yapmak için ışığa ihtiyaç var). Kapı açıldığında sadece kırmızı alarm ışıkları yanmaktadır ve madenci kaskı gibi bir kask takan araştırmacılar, kask üzerindeki lambalarla etrafı görmeye çalışır. Filmin artık seyircinin heyecanlandığı ve dikkatinin başka konulara çekildiğinde ise nereden geldiği belli olmayan ışıklar ile ortam aydınlanır. Bu ışık tekniğinde en önemli nokta, seyircinin görmesi gereken konuları ışıklandırıp, seyirciye göstermek istemediğimiz konuları karanlıkta bırakmanın özgürlüğüdür. Terminatör filminde, Terminatör’e yapılan makyaj hatalarının ortaya çıkmaması için filmin sonuna kadar karanlıkta kaldığını hatırlarsınız.